Người khuyết tật, khi nhắc đến là làm chúng ta gợi nhớ đến những con người khiếm khuyết một bộ phận cơ thể hoặc chức năng, thường là những khiếm khuyết nhìn thấy được, nên nghĩ đến người khuyết tật, người ta hay liên tưởng đến xe lăn, nạng, đôi kính đen, gậy dò đường, hoặc biểu tưởng ngôn ngữ kí hiệu… Hình ảnh mang tính biểu tượng phổ biến nhất vẫn làbiểu tượng của xe lăn. Nhiều người không đồng ý, vì cho rằng người khuyết tật đâu chỉ có khuyết tật vận động? Còn nhiều dạng khuyết tật khác nữa? Thậm chí nhiều dạng khuyết tật còn không có biểu hiện rõ rệt ra bên ngoài. Không sao, không có gì là tuyệt đối, và dù muốn hay không muốn thì đa số mọi người đều chấp nhận hình ảnh chiếc xe lăn là biểu tượng của người khuyết tật, chí ít là cho đến khi chúng ta chưa hình thành và phát triển được các tổ chức độc lập của từng dạng khuyết tật.
Khi đi tìm biểu tượng của người khuyết tật (2003) tôi đã hình dung, người khuyết tật là danh từ chung, chỉ các dạng khuyết tật khác nhau, và khi xây dựng trang web http://nguoikhuyettat.org và làm logo, tôi đã cố gắng nhồi nhét vào trong logo các biểu tượng khác nhau của người khuyết tật, chúng ta có một cái logo có xe lăn, có đôi mắt, các chấm brain, và biểu tượng đôi bàn tay của người khiếm thính sử dụng ngôn ngữ ký hiệu. Tuy đã cách điệu lược bỏ rất nhiều chi tiết, nhưng những gì thể hiện trên đó là quá nhiều và không cần thiết, hơn nữa nó lại mang tính chuyên biệt, mà chuyên biệt lại không phải là mong muốn của tôi khi muốn cộng đồng người khuyết tật và cộng đồng xã hội hình dung về người khuyết tật. Hình ảnh của người khuyết tật phải: “chắc khỏe – đoàn kết”, “tự tin – hòa nhập”, và “vươn lên mạnh mẽ”, “không đi theo lối mòn suy nghĩ của nhiều người”; ngoài ra logo phải đơn giản ít họa tiết, màu giản dị, tương phản và có thể dễ dàng thể hiện trên mọi chất liệu… đó là những tiêu chí tôi đặt ra cho bạn Huyền (Khi đó đang là sinh viên năm cuối của trường Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội – Là tình nguyện viên của nhóm Những ước mơ xanh Hà Nội). Hơn một năm sau, sau khi tốt nghiệp và bận bịu nhiều với công việc, và với thư thúc giục từ tôi, bạn Huyền đã gửi tôi hai phương án. Tôi đã chọn ngay phương án 1, tức là logo PWD đang dùng hiện nay. Và cũng từ khi đó, chúng tôi dùng tên miền chính thức là http://pwd.vn; tên miền http://nguoikhuyettat.org vẫn dùng nhưng được trỏ đến http://pwd.vn. PWD là viết tắt của cụm từ tiếng Anh: People With Disability, có thể dịch là người khuyết tật, hoặc người sống chung với khuyết tật, đúng quá rồi còn gì nữa, khuyết tật không chữa được thì chúng ta đành sống chung với nó như sống chung với lũ, và dù về mặt ngữ nghĩa vẫn còn có nhiều ý kiến tranh luận, nhưng cho đến thời điểm này bản thân tôi và cộng đồng người khuyết tật cũng chưa nghĩ được ra từ ngữ nào thay thế hay hơn như thế.
Năm 2010 Luật người khuyết tật được quốc hội thông qua và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2011, cùng với các Nghị Định, Thông Tư hướng dẫn luật, cùng với sự ra đời của Nghị Định 45, và các Thông Tư kèm theo hướng dẫn về việc lập, tổ chức Hội, thì các Hội của người khuyết tật mà nòng cốt là những nhóm tự lực ở các địa phương lần lượt ra đời. Trong Điều Lệ Hội Người Khuyết Tật thường có câu: “Hội có biểu tượng riêng…” tuy nhiên còn rất ít Hội có biểu tượng riêng được ghi nhận trong Điều Lệ (thường mục này để trống) và khi cần sử dụng đến những hình ảnh mang tính chất biểu tượng của Hội thì các Hội thường sử dụng: Logo của PWD.VN; Biểu tượng xe lăn, chớp nhoáng sáng tác ra logo dùng một lần rồi bỏ, có nhiều Logo của các tổ chức thành viên Hội Người khuyết tật Hà Nội chỉ là những chữ cái, hoặc nhấn mạnh về mặt địa lý hành chính nơi Hội đặt trụ sở, thậm chí đưa một bông hồng lên logo thể hiện sự lãng mạn của chủ tịch Hội…
Như đã nói ở trên, qua các chuyến công tác vào tận những vùng Tây Nguyên, hoặc Tây Nam Bộ, đến Hà Nội, tôi đã từng chứng kiến logo của PWD chỉ lấy phần hình ảnh bỏ đi chữ PWD ở dưới, được sử dụng để in trên danh thiếp của các CLB người khuyết tật, hoặc in trên cờ lưu niệm trong các chương trình liên hoan thể thao văn nghệ của người khuyết tật, tất nhiên là vì không có file gốc nên chất lượng in hơi xấu… nên tôi thiết nghĩ nếu các hội cần sử dụng biểu tượng này thì có thể download file PSD tại đây, để có thể có một biểu tượng sắc nét và chuẩn xác hơn khi in. Các anh chị có thể bỏ đi chữ PWD ở dưới, giống như các thương hiệu lớn hiện nay cũng dần lược bỏ đi phần chữ, khi mà việc nhận diện thương hiệu đã in sâu và tâm trí người dùng, nhưng tuyệt đối không sử dụng logo này với mục đích thương mại.
Hình ảnh của các hội người khuyết tật… thường dùng hình ảnh chiếc xe lăn, chữ cái, hoặc các biểu tượng trìu tượng về đặc điểm địa lý, sự lãng mạn… và một số đơn vị thì lấy hình ảnh của PWD tuy nhiên, đã đến lúc cần phải có một logo riêng cho Hội người khuyết tật và tôi đã nhờ họa sĩ thiết kế Ngô Ngọc Hà (Trong dự án một đô một logo), tất nhiên là dựa trên ý tưởng của tôi, đây là điều quan trong nhất, mà mỗi nhà thiết kế phải lắng nghe mô tả ý tưởng từ khách hàng, dù ý tưởng đó điên rồ đến đâu và thể hiện nó thành hình khối màu sắc. Luật người khuyết tật khuyến khích việc lập Hội của người khuyết tật, Nghị Định 45 quy định về việc tổ chức quản lý và lập Hội ra đời, khiến cho việc thành lập các Hội của người khuyết tật trở lên dễ dàng hơn bao giờ hết, lập hội thì dễ, nhưng xây dựng và phát triển hội vững mạnh thì khó. Hội phải có bản sắc, phải tự nguyện tự chủ về tài chính và hoạt động. Và Hội cũng cần một logo, thông thường trong các văn bản quốc tế, họ gọi các Hội địa phương là các DPO, chúng ta có DPO Hà Nội (Hội người khuyết tật thành phố Hà Nội) và có 27 DPO các Quận/ Huyện của Hà Nội và hàng trăm DPO cấp Xã/Phường của Hà Nội đã được thành lập, chưa kể một số Hội người khuyết tật cấp tỉnh/ thành phố trực thuộc trung ương khác như Hà Giang, Hải Dương, Hà Nam, Nam Định, Ninh Bình, Đà Nẵng và Cần Thơ…
Có một biểu tượng thống nhất giúp cho chúng ta dễ được nhận diện trong thời đại công nghệ số hiện nay. Logo này tôi sẽ sử dụng đầu tiên cho Hội người khuyết tật Quận Hai Bà Trưng nơi tôi công tác, để phục vụ cho việc thiết kế web, thiết kế in ẩn các tài liệu văn bản,… của Hội. Và dĩ nhiên các anh chị ở các Hội người khuyết tật khác cũng có thể sử dụng, chúng ta có thể thay cụm từ Hai Bà Trưng bằng các cụm từ khác chỉ tên gọi định danh của tổ chức mình. Và cũng tuyệt đối không sử dụng vào các mục đích thương mại các anh chị nhé.
Trong suốt quá trình xây dựng và phát triển, chúng tôi luôn học hỏi và tìm tòi để đưa ra những giải pháp thông minh, tiếp cận nhất cho người khuyết tật trên nền web, vậy khi có nhu cầu thiết kế web và sử dụng các dịch vụ thiết kế web, domain, hosting, bảo trì web, quản trị web, các anh chị hãy liên lạc với chúng tôi:
0 comments:
Post a Comment